Smaken & Geuren; een lessenserie over geuren en smaken volgens het onderzoekend leren.


Beste lezer, wij zijn Iris Wiegertjes en Niels de Ruig, 2de jaars Universitaire Pabo studenten aan de Universiteit van Amsterdam. In een zes-delige weblogserie houden wij u graag op de hoogte van ontwikkelingen gedurende het uitvoeren van onze lessenserie over Smaken & Geuren.

Enkele maanden geleden zijn wij begonnen met het ontwerpen van een lessenserie volgens het onderzoekend en ontwerpend leren. Onderzoekend en ontwerpend leert kinderen begrippen uit hun naaste wereld te onderzoeken. Leerlingen krijgen meer tijd om hun dagelijkse concepten verder te ontwikkelen, in verhouding tot andere methoden. Belangrijk is dat dit gebeurd aan de hand van vragen die de leerlingen zelf hebben. Het doel van onderzoekend en ontwerpend leren is dat leerlingen een wetenschappelijke houding ontwikkelen. (Graft & Kemmers, 2007) Het onderzoekend en ontwerpend leren werkt met verschillende fases in een les of lessenserie. De fases van het onderzoekend leren zijn: confrontatie, verkennen, opzetten experiment, uitvoeren experiment, concluderen, presenteren/communiceren en verdiepen/verbreden (Graft & Kemmers, 2007). Deze fases keren terug in elke les:

Les 1: confrontatie – verkennen – opzetten experiment

Les 2: uitvoeren experiment

Les 3: uitvoeren experiment – concluderen

Les 4:presenteren/communiceren – verdiepen/verbreden

De doelgroep voor de lessenserie is groep 5/6 op een Montessori school in Amsterdam. We waren onbekend met deze groep en hebben een vooronderzoek uitgevoerd. Dit vooronderzoek bestond uit een leerstijlentest van Kolb bij de leerlingen. De verschillende leerstijlen zijn: Accommoderen (Doener), divergeren (Dromer), assimileren (Denker) en Convergeren (Beslisser). Daarnaast hebben wij een vragenlijst gegeven met vragen over de motivatie van de leerlingen en hun kennis van het begrip wetenschap. Opvallend genoeg waren alle leerlingen ongeveer gelijkmatig over de leerstijlen verdeeld. Om te zorgen dat elke leerlingen zich thuis voelt in de lessenserie komen alle leerstijlen in de lessenserie naar voren op de volgende wijze:

Doener → De leerlingen voeren zelf experimenten uit, dit noemen we hands-on activiteiten.

Dromer → Van te voren moeten de leerlingen bedenken wat er kan gebeuren en wat ze verwachten. Ze geven hiervoor voorspellingen (hypotheses).

Denker → De leerlingen leggen verbanden tussen bevindingen en geven verklaringen voor hun ontdekkingen.

Beslisser → De leerlingen doen proefjes met producten die ze thuis zelf ook hebben, waardoor ze deze experimenten thuis nog een keer kunnen uitvoeren.

Uit de vragenlijst bleek dat de meeste leerlingen gemotiveerd waren voor een wetenschap en techniek les. Tevens wisten veel leerlingen wat wetenschap was.

Het thema van de lessenserie is: Smaken & Geuren. Om informatie in te winnen hebben wij een afspraak gemaakt met dr. Jan van Maarseveen, scheikundige. Tevens heeft hij een kinderlezing gegeven in Nemo met de naam: wat stinkt daar zo? In deze lezing zaten handige proefjes die wij als inspiratie hebben gebruikt voor onze les.

Op basis van deze zeer informatieve bijeenkomst hebben wij doelen gesteld voor de leerlingen. De twee centrale vragen die wij de leerlingen willen laten beantwoorden in de lessenserie zijn: Maar hoe proeft een mens en op welke manier hebben reuk en zicht hier invloed op? Hoe staan proeven en ruiken met elkaar in verband? Om te meten of de leerlingen daadwerkelijk de twee centrale vragen kunnen beantwoorden hebben wij drie evaluatie-instrumenten ontwikkeld. Twee voor het testen van vaardigheden en één voor het meten van de inhoudelijke kennis van de leerlingen. Hierover meer in een volgend weblog.

Het formuleren van de centrale vragen en het laten aansluiten van de lessen op deze vragen hebben wij als zeer lastig ervaren. Het was buitengewoon moeilijk om een evaluatie-instrument te maken dat hier bij aansloot en een valide en betrouwbare basis vormde. Het is een continue afweging die wij moesten maken: kiezen we voor kwaliteit of kwantiteit? Wij hebben gekozen voor een mix van beide.

Hoe de lessen zijn verlopen, welke moeilijkheden wij zijn tegengekomen en hoe wij de uitvoering ervaren hebben kunt u lezen op deze weblog. Wij zullen na elke les verslag doen in een weblog. De lessenserie en de evaluatie-instrumenten zullen binnenkort te vinden zijn op de website van het Wetenschapsknooppunt.

Iris Wiegertjes en Niels de Ruig

Volgende bericht
Een reactie plaatsen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: