Les 1: Een reis door zee

 “Vinden jullie ook niet dat de naam “aarde” eigenlijk heel raar gekozen is voor onze planeet?” 

Image

Kijkt u eens naar het plaatje hiernaast. Vind u ook niet dat de naam “aarde” eigenlijk heel raar gekozen is voor onze planeet? En heeft u weleens nagedacht over de diepte van de oceanen? En van onze Noordzee?

Aan de hand van deze foto introduceerden wij, Bart en Simone, onze lessenserie over de diepzee. Net zoals bij u, stelden wij de kinderen allerlei vragen over de wateren. De kinderen van groep 5/6 op de Troelstraschool mochten nadenken over een nieuwe naam voor onze planeet en zij kwamen al snel met toepasselijke namen als: “planeet Oceaan” en “planeet Eiland”. Het schatten van de diepte van de Noordzee en de oceanen ging echter een stuk minder makkelijk. Kinderen kwamen met totaal verschillende antwoorden! De antwoorden varieerden van honderden tot “duizendenmiljoenen” kilometers. De Noordzee is gemiddeld echter maar 30 meter diep en de oceanen zijn gemiddeld 4,3 km diep. De kinderen waren zeer verbaasd over de diepte van zowel de Noordzee als de oceanen en meteen erg geboeid. Het diepste punt is echter wel 12 kilometer diep. Ook daar lieten wij de kinderen naar raden. Ze zaten nu vaak beter in de buurt. Met onderstaande afbeelding hebben we geprobeerd de leerlingen een indicatie te geven van de dieptes.

Image “Wie is er eigenlijk weleens naar de bodem van de oceaan geweest?”

Wie is daar eigenlijk al geweest, op de bodem van de oceaan?  “Mijn oom!”, vertelde een van de kinderen. Maar, dat lijkt ons erg sterk. Het is namelijk erg lastig om naar de bodem van de oceaan te gaan en men stuurt enkel apparatuur naar de bodem om daar onderzoek te doen. De leerlingen wisten hier allerlei redenen voor te bedenken: ‘er is daar geen zuurstof’, ‘het is er te koud’ en ‘er zijn veel gevaarlijke vissen’. Maar ook het antwoord ‘er is daar een grote waterdruk’ werd uiteindelijk gegeven. Hier hebben wij wel een beetje gestuurd. Wij noemden namelijk het verschijnsel van pijn aan de oren bij het opstijgen in het vliegtuig.

ImageOm de kinderen deze grote waterdruk te laten ervaren hebben we een klassikaal experiment gedaan. Een lange doorzichtige buis was gevuld met water. Eén van de leerlingen mocht met een rietje op verschillende dieptes in de buis blazen. Bovenin ging dit nog makkelijk, maar helemaal op de bodem was dit veel moeilijker en bijna niet meer te doen. Kinderen begrepen dat de druk van het water het blazen van bellen belemmerde. Hoe kunnen mensen dan wel diep in de zee komen? Vanzelf kwam er een leerling met een idee hoe je wel diep in de zee kan komen. Je kunt gaan duiken met flessen. Iemand anders vulde aan dat je daar ook van die flippers voor nodig hebt. Wij stelden daarna de vraag hoe je nog dieper zou kunnen en waarmee je geen last zou hebben van de druk. Hierop was het antwoorden een onderzeeër. De reis door de zee kon nu beginnen:

Via een animatie (zie afb. 1.5 “reis door zee”) op de PowerPoint kon de onderzeeër langzaam afdalen naar de bodem. Hierbij passeerde de duikboot achtereenvolgens de zonlichtzone, de schemerzone, de donkere zone, de abbysale zone en de hadale zone. De leerlingen werd vertelt dat ze van iedere zone een aantal filmfragmenten te zien kregen. Ze kregen de volgende kijkvraag mee: “Noteer bij iedere zone wat je opvalt aan de dieren, de planten en de omgeving.”

De filmpjes vonden de leerlingen geweldig! Tijdens de filmpjes hadden de leerlingen het met elkaar ook over de wonderbaarlijke wezens die ze zagen en hadden wel honderd vragen. De sfeer was fijn in de klas en sommige vragen konden wij daardoor  zachtjes tijdens de filmpjes beantwoorden.. Ondertussen waren de leerlingen ook druk aan het pennen.

Een tegenvaller was dat de PowerPoint het een beetje liet af weten. De links in de PowerPoint werkten niet meer. Dit konden we oplossen door deze gewoon te kopiëren in de adresbalk; dit koste helaas wel extra tijd. De kinderen toonden geduld en zij hebben steeds erg rustig afgewacht.

Na het bekijken van de filmpjes vroegen we de kinderen wat hen opviel. Ze vonden een aantal dieren erg interessant, vooral de hengelvis, de discokwal (zo noemden ze een lichtgevende kwal) en ook een vis met enorme ogen was favoriet.

Image

Nu was het nog de bedoeling om tot een gezamenlijke onderzoeksvraag te komen. De leerlingen overlegden even kort in tweetallen en daarna mochten zij onderzoeksvragen stellen. Er werden veel goede vragen gesteld. Veel over waarom die vissen er zo raar uitzagen en waarom in iedere zone anders (dit is ook uiteindelijk de onderzoeksvraag geworden). Daarnaast werden er ook veel algemene vragen gesteld over de bouw van vissen en het aantal vissen dat er zijn.

Image

Na afloop van de les hebben we besloten om les 2 hier aan te gaan wijden. We willen het gaan hebben over de evolutie van dieren en wat dat betekent heeft voor de bouw van vissen.

Afbeelding 1.5

Volgende bericht
Een reactie plaatsen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: